Haddan ortiq ko‘p sayyohlar muammosi ispaniyalik faollarni noodatiy qadamlar qo‘yishga majbur qilmoqda. Yaqinda Ispaniyaning Mayorka oroli plyajlarida ingliz tilida so‘zlashuvchi sayyohlarni cho‘chituvchi soxta ogohlantirish belgilari paydo bo‘ldi.
Ba’zi belgilarda "xavfli meduza borligi", "tosh qulashi xavfi" yoki oqova suvlar bilan ifloslangan dengiz suvi haqida ogohlantirish bor. Boshqalarida esa “suzish taqiqlangan” belgisi tushirilgan va plyaj yopiqligi aytilgan bo‘lsa, yana birlari plyaj yaqin bo‘lishiga qaramay, unga borish uchun bir necha soat talab etilishidan ogohlantirilgan.
Biroq, ingliz tilidagi ogohlantirish matnlari ostida mahalliy aholiga katalon tilida kichik harflarda bu ogohlantirishlar haqiqatga to‘g‘ri kelmasligiga ishora bor. Ularda “muammo tosh qulashida emas, balki me’yoridan ortiq turizmda” ekanligi yoki “plyaj ochiqligi, lekin chet elliklar uchun emasligi” tushuntirilgan.
Norasmiy ogohlantirish belgilari Kala Morlanda, Es Kalo, Kala Petita, Porto Kristo, Kala Murta, Kala Magraner va Kala Bota plyajlarida paydo bo‘lgan.
Ispaniya sayyohlar oqimiga qarshi yana qanday usullar bilan kurashayotgani haqida "Barselonadan yana sayyohlarning hafsalasi pir bo'ldi. Bu safar nimadan?" deb nomlangan maqolada o'qishingiz mumkin.
Soxta belgilar ortida kimlar turibdi?
Soxta belgilar Manakor shahridagi Caterva antikapitalistik guruhi tomonidan o‘rnatilgan. Guruh a’zolari orolning to‘lib-toshgan plyajlarini tanqid qilishadi va Malyorkadagi “me’yoridan ortiq” turizm muammosiga e’tibor qaratib kelishadi.
Guruh X ijtimoiy tarmog‘idagi postida ushbu kampaniya “hazil aralash” ekanini yozgan.
Caterva mahalliy matbuotga yo‘llagan bayonotida guruh ushbu muammoda Balear orollari hukumati bilan bir qatorda "mehmonxonalar va tennischi Rafayel Nadal" ham aybdor ekanini bildirgan. Ispan tennischi avval orolda restoran va sayyohlik biznesiga ega bo‘lgani, bu esa xorijliklar oqimiga “o‘z hissasini” qo‘shgani uchun tanqid qilingan.
Guruh turizm mahalliy aholiga ish o‘rinlari berishi va daromad keltirishi haqidagi da’volarga qaramay, iqtisodiy foydani faqat boylar ko‘rishini ta’kidlaydi.
COVID-19 vaqtida sayyohlar kamayib ketgani sababli “ortiqcha” turizm borasidagi munozaralar to‘xtab qolgandi, ammo sayyohlar oqimi pandemiyadan oldingi darajaga qayta boshlaganligi sababli Balear orollari yana salbiy oqibatlarni his qilmoqda.
Caterva ogohlantiruvchi yozuvlardan foydalanmoqchi bo‘lganlarga ular bilan bepul bo‘lishishni taklif qilmoqda.
Balear orollarida “ortiqcha” turizm muammomi?
Ma’lumotlarga ko‘ra, 2022-yilda Ispaniyaning Balear orollariga 16 milliondan ortiq odam tashrif buyurgan. 2022-yil avgustida birgina Malyorkaga milliondan ortiq sayyoh tashrif buyurgan – bu esa orolning jami aholisidan ko‘proq deganidir. Mahalliy statistika institutlarining hisob-kitoblariga ko‘ra, 2023-yilda dam oluvchilar soni yanada yuqori cho‘qqiga chiqishi mumkin.
Dam olish maskanlari, ayniqsa, yozda to‘lib-toshib ketadi, bu vaqtda plyajlarda shezlonglar uchun “haqiqiy janglar” boshlanadi va turnaqator navbatlar yuzaga keladi.
Bir necha yillardan beri bazmu-jamshidlar va qoni qiziq sayyohlar orollar uchun katta muammo bo‘lib keladi. Balear orollari mahalliy kengashlari va hukumati tartib-qoidalarni qat’iylashtirish orqali vaziyatni nazorat qilishga urinmoqda, biroq bu natija bermayapti.
Bunday qoidalar orasida orollarning 28 ta plyajlarida chekishga taqiqlov, spirtli ichimliklar sotib olishga cheklov, restoran va kurortlar uchun dress-kod, buyurtirilgan kechki taomga kelmaganlik uchun jarimalar bor.
Bundan tashqari, 2023-yil boshida Balear orollari hukumati Britaniya elchixonasi bilan birgalikda “ortiqcha” turizmga qarshi kampaniya boshlagan.
Balear orollari (ispanchada Islas Baleares) O‘rta yer dengizida, Yevropa va Afrika o‘rtasida joylashgan iliq orollardir. Ular Ispaniyaning alohida avtonom qismi hisoblanadi. Orollarning uchta eng katta oroli - Malyorka, Menorka va Ibisa o‘z xalqaro aeroporlariga ega, shu sababli ularga muammosiz yetib olish mumkin.
