AQSHning Texas shtatida uylari 3D-bosma yordamida quriladigan dunyodagi eng katta mavze barpo etilmoqda va yaqinda quruvchilar bu mavzedan joy olgan ilk tayyor uyni taqdim qilishdi.
Devorlari beton asosidagi materialdan “bosiladigan” bir qavatli uy sentyabr oyidan boshlab o‘z egalarini qabul qiladigan 100 ta shunday uylarning birinchisidir.
Bu mavze Texasning Jorjtaun shahridagi Wolf Ranch deb nomlangan kattaroq qurilishning bir qismidir. U Texasdagi ICON qurilish firmasi, uy-joy qurilishi bilan shug‘ullanuvchi Lennar kompaniyasi va Daniyaning Bjarke Ingels Group (BIG) arxitektura studiyasi hamkorligi natijasi hisoblanadi.
Ehtimoliy xaridorlar loyihaning tantanali ochilish marosimida qurib bitkazilgan namunaviy uyni ko‘zdan kechirishdi. Ta’kidlanishicha, mavzedan joy oladigan uylarning bir qismi allaqachon sotilib bo‘lingan.
Qurib bitkazilgan binoning tasvirlarida uning yorqin intereri va burchaklari yumaloqlangan devorlarini ko‘rish mumkin. Devorlar eni 14 metrlik robot printerlar yordamida bosiladigan Lavacrete nomli beton aralashmadan qilingan. Devorlar ko‘tarilgandan keyin eshiklar, derazalar va tomlar o‘rnatiladi. Qizig‘i, ularning barchasi quyosh panellari bilan jihozlangan.
ICON'ning xabar berishicha, hozirda taklif etilayotgan uylar 475 mingdan 599 ming dollargacha sotilmoqda. Uylar 139 dan 195 kvadrat metrgacha maydonga ega hamda 3 yoki 4 ta yotoqxonali bo‘ladi.
AQSH ayni vaqtda 5 milliontaga yaqin yangi uyga ehtiyoj sezayotgani sababli “sifat, chiroy va mustahkamlikka putur yetkazmasdan, tez sur’atda yangi uylar barpo etish zarurati mavjud”.
Mustaqil tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, uylarning 3D-bosma yordamida qurilishi karbonat angidrid va qurilish chiqindilari hajmini kamaytirishi mumkin. 3D printerlar binolarni qoliplarsiz qurishi mumkin, bu esa foydalaniladigan materiallar hajmini sezilarli darajada kamaytiradi. Ta’kidlanishicha, sement hissasiga har yil atrof-muhitga chiqariladigan jami zararli chiqindilarning 8 foizi to‘g‘ri keladi.
Biroq tanqidchilarning ta’kidlashicha, 3D-bosma uylar hanuzgacha uglerodli betonga asoslangan hamda bu turdagi uylarning xavfsizligi va mustahkamligiga oid qurilish me’yorlari hali keng tatbiq etilmagan.
ICON bosh direktori Jeyson Ballard 2019-yilda CNN telekanaliga bergan intervyusida uning kompaniyasi texnologiyasi uysizlikka qarshi kurashda yoki tabiiy ofatlardan keyin boshpanalar taqdim qilishda ham qo‘llanishi mumkinligini aytgan.
“3D-bosma — bu ilmiy fantastika emas. Biz ilmiy fantastika ostonasidan reallik tomon xatlab o‘tdik. Kelajakda bu texnologiya insoniyatning uy-joyga bo‘lgan ehtiyojining eng yaxshi yechimi bo‘ladi, deb ishonamiz”, deb aytgan Ballard.
