Xitoyda davlat dang‘illama uylari yuqori tabaqa vakillari uchun hashamatli uylar sifatida mo‘ljallangandi. Oxirigacha bitkazilmagan uylar endilikda tashlandiq holatda bo‘lib, ularning yagona “aholisi”ni qoramol podalari tashkil qilmoqda. Aytish joiz, bu yerga goh-gohida sarguzasht izlovchilar ham tashrif buyurib turadi.
Xitoy poytaxti Pekindan taxminan 700 km olisdagi Shenyan tepaliklari atrofidagi bu tashlandiq uylar dastlab Shanxayning Greenland Group kompaniyasi tomonidan loyihalangan va 2010-yilda qurilishi boshlangan edi. Biroq 2 yil o‘tib loyiha oxirigacha yetkazilmay to‘xtatib qo‘yilgan. Bugungi kunda uylar hanuzgacha tashlandiq holatda.
Bu orada mahalliy fermerlar vaziyatdan unumli foydalanib, villalar orasidagi bo‘sh yerlarni bo‘lg‘usi hosil uchun shudgorlashni boshlashgan. Bu yerlarda, shuningdek, mollar boqilmoqda. Tashlandiq uylarning garajlari esa somon uchun omborlar sifatida qo‘llanmoqda. “Bu uylarni millionlab pullarga sotish mumkin edi, biroq boylar uni sotib olishni istashmagan”, deb aytgan fermerlardan biri. Loyihaning tanazzulga uchrashining aniq sabablari hali ham o‘rnatilmagan, biroq mahalliy fermerning bu borada o‘z taxmini bor. Uning aytishicha, bunga rasmiy idoralardagi korrupsiya aybdor va ehtimol, loyiha moliyalashtirilishi hukumat nazoratsiz qurilishlarga qarshi qat’iy choralar ko‘rishni boshlagandan keyin qisqartirilgan.
“Arvoh” shahardagi savdo markazi bo‘lishi kerak bo‘lgan joyda esa 260 villadan iborat loyiha maketi hanuzgacha saqlanib qolgan.
Xitoyda “arvoh” shaharlar yangilik emas. Mamlakatda 65 mln.taga yaqin uy bo‘shab yotibdi. Xitoy iqtisodiyoti o‘nlab yillar davomida ko‘chmas mulkka shunchalik asoslangan bo‘lganki, hukumat ko‘pincha yirik ko‘lamdagi qurilishlarni rag‘batlantirgan. Biroq mamlakatning tobora keksayib borayotgan aholisi va uylarning narxi bilan bog‘liq muammolar boshqa omillar qatorida taklif va talab o‘rtasida nomutanosiblikka olib kelgan. Bu esa ba’zida butunlay kimsasiz shaharlar paydo bo‘lishiga sabab bo‘lgan. Bularga Shanxay chekkasidagi Temz-Taun va boshqa “arvoh” shaharlar yorqin misol hisoblanadi.
