Kichik mamlakat aholisi juda ko‘payib ketgan bo‘lsa-yu, u joylashgan yer suv bilan o‘ralgan bo‘lsa, nima qilish kerak? Insoniyat bu savolga javob topdi va sun’iy orollar yaratishni boshladi. Bu orqali nafaqat odamlarga, balki hayvonot olamiga ham yordam berdi. Ushbu ulug‘vor loyihalar ortida shunga majbur qiluvchi vaziyat yoki ilm-fan va pul bilan qurollangan ambitsiyali odamlar turibdi. Ba’zida insoniyat taraqqiyoti qanchalik ilgarilab ketganini tasavvur qilish qiyin, lekin uning natijasini ko‘zingiz bilan ko‘rib, faqat hayratda qolishingiz mumkin.
Quyida dunyoning turli burchaklarida yaratilgan ajabtovur sun’iy orollar haqida ma’lumot keltirilgan.
Flevoland, Niderlandiya
Flevoland Gollandiyaning eng yosh viloyati hisoblanadi. 1916-yildagi kuchli suv toshqini Shimoliy dengiz ko‘rfazining bir qismini quritish haqidagi qarorga kelishga majbur qilgan. To‘g‘on qurilgandan so‘ng, Eysselmer ko‘li hosil bo‘lgan. U 1975-yilda quritilgan va uning o‘rnida Flevoland bunyod etilgan. Yana bir to‘g‘on qurilishi natijasida Markermeyer va Eysselmer ko‘llari hosil bo‘lgan. Bugungi kunda orol aholisi deyarli 400 ming kishini tashkil qiladi.
Notr Dam oroli, Kanada
Monrealdagi orol Sent-Lorens daryosi bo‘yida metro qurilishi vaqtida to‘plangan tuproqdan foydalangan holda bunyod etilgan. Orolning yaratilishi tarixi Kanada Konfederatsiyasining 100 yilligi munosabati bilan 1967-yilgi Butunjahon ko‘rgazmasiga tayyorgarlikdan boshlanadi. Ayni paytda oroldan turli ko‘rgazmalar va tadbirlar uchun yashil maydon sifatida foydalanishda davom etilmoqda.
Flamingo oroli, Janubiy Afrika
S shaklidagi Kamfers Dam oroli 2006-yilda ornitolog Mark Anderson tashabbusi bilan tobora kamayib borayotgan flamingo populyatsiyasini saqlab qolish uchun bunod etilgan.
Peberxolm, Daniya
Sun’iy orol Daniya va Shvetsiya o‘rtasida ko‘prik qurish uchun hosil qilingan. Peberxolm qat’iy qonunlar bilan himoyalangan. Orolga hududning ekologik holatini kuzatish uchun yiliga bir marta biologlargina oyoq qo‘ya oladilar.
Simakao, Singapur
Dunyodagi eng kichik va eng ilg‘or davlatlardan biri bo‘lgan Singapur ayni vaqtda yirik loyiha – qattiq maishiy chiqindilardan orol hosil qilish bilan shug‘ullanmoqda. Reja muvaffaqiyatli amalga oshirilsa, orolning maydoni 654 ta futbol maydoniga teng bo‘ladi. Ishlar taxminan 2040-yilda yakunlanishi kerak. Xo‘sh, unda kutib qolamiz!
Palma orollari, BAA
Palma orollari, ehtimol, dunyodagi eng mashhur sun'iy orollardir. Ushbu orollar arxipelagi Dubay amirligida joylashgan. Bu orol ilm-fan, taraqqiyot va, albatta, pul nimaga qodirligini ko‘rsatuvchi san’at asaridir. Orollarning ulkan maydonini turar-joy binolari bilan bir qatorda ko‘ngilochar va dam olish obyektlari ham egallagan. Rostini aytganda, bu muhtasham obyekt ortida ba’zi ekologik muammolar yashiringan bo‘lsa-da, ularni hal qilishga ham mas’uliyat bilan yondashiladi.
Larry Syverson
Sizningcha, ko‘z oldingizda uylar va palma daraxtlariga ega oddiy orol gavdalanganmi? Unda adashasiz, chunki bular shunchaki dekoratsiyalardir. Bu orol aslida neft orollaridan biri (ular jami to‘rtta) bo‘lib, uning bunday ko‘rinishi Tinch okeani sohillari haqida ijobiy taassurot qoldirish uchun ataylab yaratilgan.
Qatar marvaridi
Sun’iy orol uchta marvariddan iborat marjon ko‘rinishida yaratilgan bo‘lib, ularning har biri tor bo‘g‘ozlardir. Bu orol Qatarda chet el fuqarolari mulk sotib olishlari mumkin bo‘lgan birinchi yer hisoblanadi. Orol nafaqat hashamatli mehmonxonalari va a’lo darajadagi xizmatlari bilan, balki madaniy qismi bilan ham sayyohlarni o‘ziga jalb qiladi. Orolda zamonaviy san’at muzeyi, Shayx Faysal muzeyi va etnografik qishloq mavjud.
Kansay xalqaro aeroporti, Yaponiya
Ushbu aeroport me’mor Renzo Pianoning yuqori texnologik arxitekturasi namunasi hisoblanadi. U Osaka ko‘rfazidagi sun’iy orolda qurilgan. Terminalning uzunligi 1,8 km.ni tashkil qiladi.
Littl Aylend, Nyu-York
Littl Aylend Gudzon ko‘rfazida 280 ta temir-beton qoziq ustida joylashgan eng noodatiy bog‘ hisoblanadi. Dizayner Tomas Xezervik uni shunday rejalashtirganki, hattoki piyodalar yo‘laklaridan ham Manxetten va daryoning ajoyib manzaralari ochiladi. Bog‘ turfa xil noyob o‘simliklar, tomosha maydonchalari va yo‘laklar bilan bezalgan. Ammo orolning to‘rini konsertlar va ko‘rgazmalar o‘tkaziladigan kichik amfiteatr egallaydi.
