Pensilvaniya universiteti tadqiqotchilari uglerod chiqindilarini 50% ga kamaytiradigan LionGlass nomli yangi oynani ishlab chiqishdi. Bu ilg‘or oynani ishlab chiqarish nafaqat ancha kam energiya talab qiladi, balki u an’anaviy ohak-natriy silikatli oynaga nisbatan shikastlanishlarga ancha chidamli.
Biz derazadan tortib idish-tovoqqacha bo‘lgan kundalik hayotdagi buyumlarda ko‘radigan shisha uchta komponent: kvars qumi, soda va ohaktoshni eritish orqali hosil bo‘ladi. Soda tarkibida natriy, ohaktoshda esa kalsiy mavjud. Ushbu moddalarni eritish jarayonida issiqxona gazi hisoblangan karbonat angidrid (CO2) ajraladi. Eritish jarayonida karbonatlar oksidlarga parchalanadi va atmosferaga karbonat angidrid chiqariladi.
Biroq oynani ishlab chiqarishda bu ham asosiy muammo emas. Shishani eritish uchun pechlarni zarur haroratgacha qizdirishga zarur bo‘lgan energiya CO2 chiqindilarining asosiy manbayi hisoblanadi. Yangi oynani hosil qilishda esa erish harorati 300-400 °C ga kamayadi. Bu natriy-ohak oynasini ishlab chiqarishdagiga nisbatan energiya sarfini 30% ga kamaytiradi.
LionGlass nafaqat ekologik toza, balki oddiy oynadan ancha kuchli. U atigi 0,1 kg yuklamada darz keta boshlaydigan standart oynaga nisbatan 10 karra chidamli. Yangi oynaning ba’zi turlari 1 kg gacha yuklamalarga dosh bera oladi.
Oynaning darz ketishga bardoshligi uning eng muhim xususiyatlaridan biri hisoblanadi, chunki oynaning qancha uzoq xizmat qilishiga ta’sir qiladi. Vaqt o‘tishi bilan oyna yuzasida uni zaiflashtiradigan kichik darzlar paydo bo‘ladi. Oyna aynan shu darzlar yuzaga keltiradigan zaif joylar sababli sinadi. Bunday darzlarga chidamli oyna ayniqsa qimmatli hisoblanadi.
Standart oynadan o‘n barobar kuchli bo‘lgani tufayli LionGlass yupqaroq va yengilroq bo‘lishi mumkin.
