Cargill kompaniyasi tomonidan Mitsubishi korporatsiyasidan ijaraga olingan Pyxis Ocean yuk kemasi qanotli yelkan o‘rnatilgan dunyodagi birinchi kemaga aylandi. Kema Britaniyaning BAR Technologies kompaniyasining ikkita WindWings yelkani bilan jihozlandi.
Ta’kidlanishicha, yuk kemalarini yelkanlar bilan jihozlash har bir reysda 30%gacha yoqilg‘i tejash imkonini beradi va havoni tozaroq qilishga o‘z hissasini qo‘shadi. Kemalarga ketadigan xarajatlar ham kamayadi, bu esa hozirda qimmatroq bo‘lgan ekologik yoqilg‘iga o‘tilayotgan bir paytda yanada muhim.
Yelkanlarning balandligi 37,5 m.ni tashkil qiladi. Ular qayriluvchi segmentlarga ega. Bu shamolga nisbatan burchakni optimal va tez tanlash, shuningdek, portga yaqinlashayotganda yoki bo‘ron vaqtida yelkanlarni tushirib qo‘yish imkonini beradi. Bundan tashqari, yoqilg‘i sarfini optimallashtirish va shamol energiyasidan maksimal foydalanish uchun kemaning yo‘nalishi moslashuvchan bo‘lishi kutilmoqda, biroq shu bilan birga u, albtatta, qisqa bo‘lishi shart emas. Bu A nuqtadan B nuqtaga qat’iy belgilangan yo‘l bian borish degani emas. Shamol kema yo‘nalishiga o‘zgartirish kiritishi mumkin.
Yelkan loyihasini Britaniyaning BAR Technologies kompaniyasi ishlab chiqqan. Yelkanlarning o‘zi Norvegiyaning Yara Marine Technologies kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan, Xitoyning COSCO kemasozlik zavodi esa ularni kemaga o‘rnatish bilan shug‘ullangan. Kema yaqinda o‘zining birinchi sinov safariga yo‘l oldi. Hamkorlar yuk kemasi imkoniyatlarini sinchkov o‘rganadilar va chiqarilgan xulosalar bo‘yicha yuk kemalari flotining qolgan qismi taqdirini hal qiladilar. Agar tajriba muvaffaqiyatli yakunlansa, yuk kemalarini ommaviy tarzda modernizatsiya qilish boshlanadi. Aks holda, loyiha yanada takomillashtiriladi.
Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, yelkanlardan foydalanish o‘rta masofali xalqaro yo‘nalishlarda dizel yoqilg‘isini 15 foizgacha, okeanlararo yo‘nalishlarda esa 30 foizgacha tejash imkonini beradi. Ular yordamida tonnasi taxminan 800 dollar turadigan mazutdan har kuni 1,5 tonnagacha tejash mumkin. Ekologik toza yoqilg‘i qimmatroq bo‘lishi aniq. Agar yuk tashuvchi operatorlar biodizelga majburiy o‘tkazilsa, unda yelkanlar transport xarajatlarini maqbul darajada ushlab turish uchun yaxshi imkoniyatga aylanadi.
