Tog‘ cho‘qqisida to‘qnashuv oqibatida hosil bo‘lgan birinchi krater topildi

88
Tog‘ cho‘qqisida to‘qnashuv oqibatida hosil bo‘lgan birinchi krater topildi

Xitoyning shimoli-sharqida, Shimoliy Koreya bilan chegarasi yaqinida joylashgan 1,6 kilometr kenglikdagi krater tog‘ cho‘qqisidagi birinchi tasdiqlangan krater hisoblanadi. Kraterni hosil qilgan zarba dumaloq chuqurlik qoldirgan va tog‘ni ikki cho‘qqi - Old Bayszifen va Orqa Bayszifenga ajratgan.

Xitoylik olimlar Bayszifen tog‘iga fazodan obyekt tushib, ikki cho‘qqi hosil qilganining dalillarini topishdi.

Olimlar tog‘ning ikki cho‘qqisi orasidagi uzunligi taxminan 1400 metr bo‘lgan chuqurlik shakliga, shuningdek, tog‘ bo‘ylab tarqalib yotgan yirik qumtosh parchalariga e’tibor qaratishgan.

Tadqiqotchilar krater yuzasidan qumtosh va granit namunalarini olib, ular bilan tadqiqotlar o‘tkazishgan. Ular yuqori harorat va bosimda yuzaga keladigan o‘ziga xos deformatsiya belgilarini qidirishgan. Kraterdan olingan tog‘ jinslarining yupqa kesimlarini o‘rganish orqali olimlar kvars minerallarida bunday deformatsiyalarning o‘nlab misollarini topishgan. Ushbu topilmalar krater fazoviy obyekt bilan to‘qnashuv natijasida hosil bo‘lgan, degan taxminni tasdiqlaydi.

Kraterni tashkil etuvchi granitning shakllanishi 150-172 million yil oldin sodir bo‘lgan. Bu shuni ko‘rsatadiki, to‘qnashuv katta ehtimollik bilan ushbu davrdan keyin sodir bo‘lgan, ammo uning aniq vaqti noma’lumligicha qolmoqda.

Bundan tashqari, Xitoyning boshqa bir krateri Ilanda topilgan jinslar Bayszifenda topilganlarga o‘xshaydi. Bu ushbu kraterlarning yoshi bir xil bo‘lishi mumkinligini anglatadi. 49000 yillik Ilan krateri zarba natijasida hosil bo‘lgan, yoshi 100 ming yildan kamroq bo‘lgan eng yirik zarbaviy krater hisoblanadi.

Realt24.uz expert

Realt24 jamoasiBizning ekspertlarimiz iqtisodiyot, moliya va bank ishi sohalarida magistr darajalariga ega va ko’chmas mulk va moliya bozorida 30 yildan ortiq tajribaga ega.

Sizga qiziqarli boʻladi